Ẩu đả tại họp báo RAF: Tsarukyan đặt suất tranh đai UFC cạnh một tấm áo thun

Tấm áo thun in dòng chữ chế giễu Khamzat Chimaev được Dillon Danis kéo căng trước ống kính. Vài giây sau, Arman Tsarukyan đứng dậy, vòng qua mép bàn và lao thẳng về phía đối thủ. Ba nhân viên an ninh phải chen vào giữa. Đoạn clip dài chưa tới hai mươi giây, nhưng nó đã chạy qua hàng trăm bảng tin thể thao chỉ trong một đêm.

Tôi bật chậm đoạn phim ấy mười một lần và dừng lại ở khoảnh khắc bàn tay Tsarukyan chạm mép bàn. Đó là giây mà một vận động viên quyết định rằng danh dự của người đồng đội quan trọng hơn lịch trình sự nghiệp của chính anh ta. Một con số lệch 0,2 giây đã dạy tôi cách tin vào mắt mình. Lần này mắt tôi nói với tôi một điều khác với phần lớn các bản tin: thứ đáng lo nhất ở Las Vegas tối thứ Sáu không nằm trên tấm thảm đấu vật.

Sự kiện thuộc Real American Freestyle, gọi tắt là RAF, một tổ chức đấu vật tự do mới nổi, tổ chức card thi đấu tại Fontainebleau, Las Vegas. Trận giữa Tsarukyan và Danis được quảng cáo là một cuộc tranh đai kiểu crossover. Cùng đêm, Khamzat Chimaev gặp Robbie Lawler ở trận đồng chính của RAF 14.

Cần đặt hai cái tên vào đúng chỗ của chúng. Tsarukyan 30 tuổi, thành tích MMA 24-3, nằm trong nhóm dẫn đầu hạng nhẹ UFC và được xem là người kế tiếp trong hàng chờ tranh đai 155 pound. Danis là đai đen jiu-jitsu Brazil, được biết đến nhiều hơn nhờ quan hệ với Conor McGregor so với bất kỳ kết quả thi đấu nào. Chimaev và Tsarukyan tập cùng một đội.

Đó là lý do tấm áo thun kia phát nổ. Nhưng có một chi tiết khiến tôi dừng lại khi đọc lại bản tường thuật gốc: dòng chữ trên áo được thuật lại là gọi Chimaev là cựu vô địch hạng trung UFC. Chimaev chưa từng giữ đai hạng trung UFC. Một danh xưng sai trong một sự kiện được dàn dựng để bán vé không phải lỗi nhỏ. Hoặc người đưa tin đọc sai tấm áo, hoặc tấm áo được in để sai. Cả hai khả năng dẫn tới cùng một kết luận về cách sản phẩm này được tiếp thị.

Về kỹ thuật, luật đấu vật tự do xóa sổ gần như toàn bộ vũ khí của Danis. Kéo guard, chơi từ thế nằm dưới, chờ khóa siết, những thứ làm nên tên tuổi một đai đen BJJ, đều bị tính là chống đẩy hoặc phạm luật. Danis mất đúng phần sân mà anh ta thành thạo nhất.

Mẫu tham chiếu gần nhất và cùng luật nằm ở RAF 10. Danis bị Chimaev đè ngửa và thua bằng pinfall ngay trong phút mở màn. Khi bị đẩy vào thế bất lợi, bản năng của Danis là chụp cổ tìm guillotine, một phản xạ BJJ, và dưới luật đấu vật tự do nó vừa trái luật vừa biến anh thành mục tiêu trong mọi pha tranh chấp. Chimaev đáp trả bằng một cú đá, hai đội lao vào nhau. Đó là dữ liệu duy nhất chúng ta có về Danis trong bộ môn này, và nó đến từ đồng đội của chính người anh ta sắp gặp.

Khoảng cách chuyên môn ở đây được chứng minh bằng dữ liệu chứ không bằng lời quảng cáo: Danis bước vào một trận được gọi là tranh đai với đúng một mẫu tham chiếu, và mẫu ấy là một thất bại bằng pinfall dưới một phút.

Với Tsarukyan, bức tranh phức tạp hơn. Anh tập đấu vật tự do quanh năm, và đó là cross-training thật, có tác dụng thật. Nhưng anh là một đô vật MMA chơi trong sân chơi đấu vật, không phải một đô vật tự do chuyên nghiệp. Trần chuyên môn của anh ở bộ môn này vẫn chưa được kiểm chứng. Và không có dữ kiện nào trong bản tin cho biết hạng cân của trận đấu. Tsarukyan nặng 155 pound; Danis từng thi đấu ở mức nặng hơn. Nếu RAF không siết hạng cân, phần thiệt có thể nằm ở phía người được đánh giá cao hơn. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu crossover của tôi, đây là biến số bị bỏ qua nhiều nhất trong mọi bài quảng cáo.

Ở tầng tổ chức, RAF đang chạy đúng bài khởi động quen thuộc: vay tên tuổi UFC để dựng thương hiệu. Một ứng viên vô địch hạng nhẹ, một đồng đội của anh ta, một cựu vô địch hạng bán trung, và một nhân vật gắn với McGregor. Bốn nguồn sáng khác nhau cho một card duy nhất. Giá trị thương mại và giá trị thể thao của card này lệch nhau rất xa. Trận tranh đai là một cuộc chênh lệch chuyên môn được bán như một mối thù.

Danis là tài sản tiếp thị chịu lực của card này, không phải tài sản thi đấu. Giá trị của anh ta đến từ việc bị ghét và từ việc đứng gần McGregor. Bỏ anh ta ra, RAF mất động cơ gây tranh cãi. Giữ anh ta lại, RAF giữ được một card mà mọi pha tranh chấp đều có xác suất biến thành ẩu đả.

Và mối thù ấy vận hành đúng như thiết kế. Khiêu khích bằng áo, lao người, an ninh can thiệp: ba bước, mỗi bước đều tạo ra một clip riêng. Dù thật hay dàn dựng, chức năng của chuỗi hành động đó không đổi, là kéo sự chú ý về một card có tính chính danh thấp.

Với trọng tài, đây là một trận khó điều hành hơn vẻ ngoài của nó. Tiền lệ RAF 10 cho thấy một pha khóa trái luật có thể kéo theo cú đá trả đũa và một vụ ẩu đả tập thể. Một trận đấu vật có hai người mang sẵn bực tức cá nhân cần được kiểm soát chặt hơn, không phải lỏng hơn, và đó là trách nhiệm của ban tổ chức chứ không phải của đô vật.

Điểm phản trực giác nằm ở chỗ này. Giới phân tích đang tranh nhau xem cú lao người là thật hay là diễn. Tranh luận là con đường tôi dùng để tìm điều mình chưa nghĩ ra, nên tôi thử phản biện chính mình trước: nếu cú lao ấy là thật, nó cho thấy Tsarukyan đang xem trận này là chuyện cá nhân; nếu nó là diễn, nó cho thấy anh đang bán một sản phẩm mà anh không cần bán. Cả hai nhánh đều dẫn tới cùng một câu hỏi. Vì sao một võ sĩ đang ở đỉnh cao lại đặt cơ thể mình vào một sự kiện mà phần thắng không đáng kể còn phần thua thì không đo đếm được?

Trong thể thao đỉnh cao, chuyên sâu là con đường duy nhất để lên đỉnh. Đa dạng hóa là thứ người ta làm sau khi đã lên đỉnh, hoặc trước khi chạm tới. Tsarukyan đang đứng giữa hai vùng đó. Việc anh tập đấu vật tự do quanh năm là một khoản đầu tư hợp lý cho nền tảng MMA của anh. Việc anh bước vào một trận đấu vật có đối thủ mang tiền sử phạm luật và ẩu đả là một khoản đặt cược khác hẳn: rủi ro chấn thương ngoài lồng bát giác, rủi ro pháp lý từ chính vụ họp báo, và rủi ro hành chính nếu UFC thấy thương hiệu của mình bị kéo vào một vụ ẩu đả.

Cơ thể là tấm bảng đen mà huấn luyện viên không bao giờ đọc hết. Nhưng ở đây, người đọc tấm bảng ấy lại là một lịch thi đấu. Mỗi tuần tập đấu vật tự do là một tuần mắt cá, vai và cổ phải chịu tải nằm ngoài chương trình UFC. Với một người đã chờ tới lượt tranh đai, món lời ấy không xứng với món lỗ có thể xảy ra.

Và có một biến số mà cả hai bên đều không kiểm soát: cảm xúc. Tsarukyan lao vào đánh người ở một sự kiện truyền thông. Một võ sĩ coi trận đấu là chuyện cá nhân sẽ chấp nhận những pha tranh chấp mà một võ sĩ lạnh đầu sẽ bỏ qua. Với Danis, đó là toàn bộ cơ hội của anh ta.

Tối thứ Sáu, rất có thể Tsarukyan sẽ thắng thoải mái, và tấm áo thun sẽ trở thành một dòng ghi chú trong hồ sơ quảng cáo của RAF. Nhưng thể thao không vận hành theo xác suất của một đêm. Nó vận hành theo xác suất của cả một sự nghiệp, và một sự nghiệp đỉnh cao chỉ chịu được vài lần đặt cược sai chỗ. Nghề của tôi là tìm mảnh ghép mà cả sân vận động bỏ quên. Mảnh ghép bị bỏ quên lần này là một câu hỏi chưa ai trả lời: nếu danh hiệu vô địch UFC là thứ đáng giá nhất mà Tsarukyan đang nắm giữ, vì sao anh lại đem nó ra đặt cạnh một tấm áo thun?